VINTAGE của rượu vang là gì? Và những câu chuyện thú vị về Vintage
Chắc hẳn đã có vài lần bạn nghe qua về thuật ngữ Vintage rượu vang – Vintage Wine. Tuy vậy, đây vẫn là một khái niệm xa lạ với nhiều người. Hãy cùng Kho Vang Royal tìm hiểu về vintage rượu vang và tác động của nó đến chất lượng của một chai vang ngay trong bài viết dưới đây nhé
VINTAGE là gì?
Chất lượng của rượu vang được quyết định bởi nhiều yếu tố bao gồm: đất đai, vị trí địa lý, khí hậu và thời tiết, giống nho, tuổi cây nho, cách chăm sóc vườn nho, kỹ thuật sản xuất, ngâm ủ và bảo quản rượu,… Đây chính là các yếu tố có tác động đến chất lượng của từng Vintage.
Vintage (hay niên vụ) là năm thu hoạch nho và sản xuất rượu vang được ghi trên mỗi nhẵn chai. Thông thường, tất cả các chai rượu vang đều có đề năm trên nhãn chai, chỉ trừ những chai vang được phối trộn nhiều các niên vụ với nhau (non – vintage).
Vintage có ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng rượu vang làm ra. Đây chính là lý do tại sao các chai vang được làm bởi cùng một nhà sản xuất, cùng giống nho và trải qua quá trình lên men, ngâm ủ hoàn toàn giống nhau nhưng chất lượng và độ ngon lại khác nhau. Điểm khác biệt giữa các vintage đó chính là điều kiện thời tiết mùa trồng nho. Thời tiết ở đây nên được hiểu rộng ra là các yếu tố mưa, nắng, độ ẩm, sấm chớp, gió bão, sương mù, sương muối hay các hiện tượng như El Nino.
Nói về một khía cách khác thì vintage rượu vang còn được coi là tuổi thọ của từng loại vang. Mỗi chai rượu vang đều có tuổi thọ và thời gian trưởng thành khác nhau, vậy nên trong quá trình lựa chọn vang bạn nên phải để tâm đến tuổi thọ của từng dòng vang. Không phải loại vang nào cũng có thể giữ lâu được và không phải là dòng vang cũng giữ càng lâu càng ngon.
NHỮNG THÔNG TIN THÚ VỊ VỀ VINTAGE
Đối với người thưởng vang, khái niệm niên vụ/vintage là yếu tố quan trọng và được chú ý cho việc ra quyết định thưởng thức, mua sắm hay lưu trữ. Tuy nhiên đối với những vị mới tiếp cận rượu vang thì còn bỡ ngỡ với thuật ngữ này. Sau đây Sành rượu giúp quý vị hiểu thêm niên vụ/vintage là gì và tầm quan trọng của thông số này.
Trên một số nhãn chai rượu vang, bạn sẽ thấy nhà sản xuất ghi chú năm (ví dụ 2010, 2011, 2012,…) trên chai. Con số đó để chỉ vụ thu hoạch nho cho sản xuất rượu vang gọi là vingtage. Niên vụ/vintage 2012 nghĩa là những trái nho được thu hoạch năm 2012 cụ thể. Hầu hết các dòng vang vintage có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng rượu vì nó được lên men trực tiếp từ quả nho thu hoạch niên vụ đó. Những niên vụ tốt cho quả nho tốt thì chất lượng làm ra cũng tốt đó cũng là thông tin quan trọng chỉ dẫn khách hàng có lựa cho tốt hơn.
Khái niệm niên vụ/vintage được sử dụng để chỉ năm thu hoạch nho cho quá trình sản xuất, mặc dù năm đóng chai cách đó vài năm. Ví dụ Alteo Amarone 2009, năm thu hoạch nho 2009 (thu hoạch nho vào giữa tháng 9 đầu tháng 10 năm 2009), sau đó tiếp tục quá trình làm khô nho 4-5 tháng mới mang đi lên men. Rượu trẻ sau khi lên men được ủ 36 tháng trong thùng gỗ sồi. Nghĩa là 2013 mới đóng chai.
Thuật ngữ niên vụ/vintage lần đầu tiên xuất hiện vào thế kỷ 15. Nó được lấy từ các nhà cung cấp Pháp (thuộc vang thể giới cũ: Pháp, Ý, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha; Vang thế giới mới: Úc, Chile, Mỹ, Argentina, Nam Phi,…) có nghĩa là thu hoạch vang (wine harvest). Thuật ngữ này được lấy từ tiếng Latinh vinum (wine) và demere.
Luật lệ rượu vang của hầu hết các nước đều cho phép nhà làm rượu cho thêm vào rượu vangmột tỷ lệ nhất định nho từ những năm khác. Chẳng hạn như Chile và Nam Phi, nếu niên vụ nho được in trên nhãn chai thì ít nhất 75% chai rượu phải làm từ vụ nho năm đó, 25% còn lại là nho từ các niên vụ khác. Tỷ lệ này ở Úc, New Zealand và và các nước thành viên của Liên minh châu Âu là 85%. Ở Mỹ, tỷ lệ này là 85%, riêng với các AVA (ví dụ Napa Valley) thì phải đảm bảo tỷ lệ tối thiểu là 95%. Về mặt kỹ thuật, quy tắc 85% ở Hoa Kỳ áp dụng đồng đều cho vang nhập khẩu, nhưng có những khó khăn rõ ràng trong việc thực thi quy định.
Ngược lại với Vintage là Nonvintage (viết tắt là NV), như chai La Fiole Du Page – Chateauneuf Du Page (chai vang ẹo) quý vị hay thấy tại Vietnam là rượu vang được pha trộn từ nho của nhiều niên vụ khác nhau. Với những năm chất lượng nho suy giảm, nhà sản xuất sẽ pha trộn thêm nho của các năm tốt hơn nhằm duy trì chất lượng rượu vang ổn định.
Champagne và một số Sparkling wine khác thường là không được ghi năm trên nhãn hiệu, lí do chính là các nhà làm Champagne đã trộn rượu vang của các năm lại với nhau để duy trì sự ổn định về chất lượng. Cũng cần nói thêm, các nhà sản xuất Champage chỉ chọn năm nào nho có chất lượng cao thì họ mới sản xuất và ghi năm trên nhãn hiệu và thường sẽ là những chai Champagne ngon.
Vintage rượu vang không chỉ nói lên chất lượng của niên vụ nho năm ấy mà còn gắn với cột mốc lịch sử của từng chai rượu. Nếu cần được tư vấn về các dòng vang vui lòng liên hệ KHO VANG ROYAL